Foto’s voor de Margriet II

door Sef Derkx


Ten geleide

Op dinsdagavond 10 mei 1960 rond zes uur belde de 16-jarige Joke van Groenendaal naar huis om te vertellen dat het wat later zou worden. De fotograaf van het weekblad Margriet met wie ze onderweg was, wilde nog wat extra foto’s maken. Het was het laatste levensteken van de Venlose tiener. Twee dagen later bracht Karel Muys de politie naar de plek waar hij het meisje om het leven had gebracht. De moord op Joke van Groenendaal veroorzaakte een grote schokgolf in Nederland en ver daarbuiten. De dader, die zich uitgegeven had voor fotograaf, bleek een ontsnapte tbs’er te zijn. De minister van justitie moest zich verantwoorden in de Tweede Kamer. In 2010 sprak ik met de moeder van het vermoorde meisje, Anny van Groenendaal, en met haar broer Jan over het drama. Het interview werd op zaterdag 8 mei 2010 geplaatst in Dagblad de Limburger/Limburgs Dagblad. Ook deze tweede blog is op dit vraaggesprek gebaseerd.


De politie en militairen van de Frederik Hendrikkazerne in Blerick kamden op 11 mei 1960 het bosgebied bij de Bovenste Molen uit. Zonder resultaat, geen spoor van Joke. De volgende dag stond een opsporingsbericht in de Limburgse kranten met foto’s van Joke en van Karel Muys. Enkele landelijke media plaatsten eveneens de foto van de verdachte. De man werd herkend door de eigenaresse van een hotel aan de Hoogbrugstraat in Maastricht. Hij had zich opgesloten in zijn kamer. De deur werd door de politie geforceerd. Muys werd gearresteerd en overgebracht naar Venlo.

De opsporingsfoto van Karel Muys, die op 12 mei 1960 verscheen in verschillende kranten en die leidde tot zijn arrestatie (gevonden via http://www.delpher.nl)

Jan van Groenendaal: “Ik stond bij het politiebureau toen de arrestantenwagen aankwam. Er waren veel mensen samengestroomd, ook vrienden van Joke. Er hing een dreigende sfeer. Men wilde vergelding. Venlonaren zijn geen Texanen maar als Muys in hun handen was gevallen, was het slecht met hem afgelopen.”

Na een twee uur durend verhoor bekende Muys dat hij Joke van Groenendaal had vermoord. Ze waren van de Bovenste Molen naar het bosgebied De Snelle Sprong in Tegelen gewandeld. Daar had hij toenadering gezocht, maar het meisje moest niets van hem hebben. Ze was gaan gillen. Om haar het zwijgen om te leggen, had hij Joke geslagen en vervolgens gewurgd met een sjaal. Na de moord was Muys via het veer over de Maas naar Baarlo gevlucht, waar hij in een café twee biertjes had gedronken. Vervolgens was hij op een gestolen fiets verder gereisd richting het zuiden. In Weert had hij de trein genomen. Eerst naar Heerlen, waar hij inbrak bij zijn opa en geld stal, en vervolgens naar Maastricht. Na zijn bekentenis bracht Muys de politie naar de plaats delict, waar het stoffelijk overschot van Joke van Groenendaal werd aangetroffen.

Op de plaats delict werden lang bloemen gelegd ter nagedachtenis aan Joke van Groenendaal (eigen opname)

Jan van Groenendaal: “Een oom en tante van mij werden erbij gehaald om Joke te identificeren. Mijn ouders was dat sterk ontraden. Ik herinner mij nog goed dat oom Hay binnenkwam. Hij stond in de gang, nam zijn hoed af en zei iets tegen mijn vader. Ik hoorde het niet, maar wist genoeg. Ik stormde de kamer binnen en riep tegen de rest van de kinderen die daar zat: ‘Joke is dood!’. Daarvoor kreeg ik nog een standje!”

De ontsteltenis in Nederland was groot. De moord op Joke van Groenendaal werd internationaal nieuws. In de tweede kamer beloofde minister van justitie Albert Beerman dat maatregelen genomen zouden worden om herhaling te voorkomen. Uit vele landen stroomden condoleancebetuigingen binnen bij het getroffen gezin. Er waren brieven bij uit Canada en Australië.  Het hield velen bezig. Ook schreven steeds meer mensen dat door tussenkomst van Joke hun gebed was verhoord. Maanden later zou een pater van het trappistenklooster in Tegelen al die getuigenissen verzamelen en overbrengen naar het bisdom Roermond. Hij dacht  aan een heiligverklaring en zag in Joke van Groenendaal een Limburgse Maria Goretti.

Anny van Groenendaal: “We werden geleefd. Er kwam zoveel op ons af. Neem de gedachtenisprentjes. De begrafenisondernemer had er duizend laten drukken. Die waren al voor de begrafenis op. In allerijl zijn ze bijgedrukt.“

Gedachtenisprentje van Joke van Groenendaal (collectie Sef Derkx)

Jan van Groenendaal: “Uiteindelijk zijn het er 33 duizend geworden! Bij de begrafenis was het ongelooflijk druk. We liepen achter de auto van huis naar de Familiekerk. Het zag zwart van de mensen. Ik vond dat heel choquerend. Vrienden droegen haar witte kist de kerk binnen. Het was allemaal zeer dramatisch.”

De rouwstoet voor de Hl. Familiekerk (foto uit: Noord-Limburg, weet je nog? 1960-1965)

Het gezin Van Groenendaal heeft zijn dochter en zus niet meer gezien. Ook werd afgeraden het proces tegen Karel Muys bij te wonen. De dader kreeg uiteindelijk een gevangenisstraf van twintig jaar, De kliniek in Heiloo stuurde geen blijk van medeleven. Na enige tijd nam de vader van Joke contact op met de behandelende psychiater van de inrichting. Er werd een afspraak gemaakt. Op de dag dat Wim van Groenendaal zich bij de kliniek meldde, bleek de geneesheer ziek te zijn. Er was niemand die zich daarvoor excuseerde. Na vijftien jaar kwam Karel Muys vrij. De familie Van Groenendaal moest het lezen in de Panorama dat een interview met de dader afdrukte.

Anny van Groenendaal: “Het was verschrikkelijk. Het was zo respectloos wat hij allemaal zei. Hij was gaan werken als mannelijke hoer. We waren zeer ontdaan. Ik heb nog met de Panorama gebeld, maar werd niet doorverbonden met de betreffende journalist. De moord op mijn dochter heeft een zware wissel getrokken op ons leven. Maar we moesten door. We hadden nog zes kinderen.“

Jan van Groenendaal: “We hebben het er nooit echt over gehad samen.”

Anny van Groenendaal: “Pap en ik bewaarden de tranen voor ’s nachts, Jan. Het sluimert nog altijd. Als er iets in het nieuws komt over een kind dat verdwenen is, komt alles weer boven. Zo’n drama draag je je hele leven mee.”

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergats@xs4all.nl

3 gedachtes over “Foto’s voor de Margriet II

  1. Indrukwekkend als kind heb ik dit van dichtbij meegemaakt. Joke haar gebedsplaatje heeft jaren bij ons in de huiskamer gestaan. Mijn vader was als rechercheur nauw betrokken en herkende haar meteen. Wens iedereen dat het een plaatsje in hun hart heeft mogen krijgen

    Like

  2. mevr a crienen. na het artikel te hebben gelezen in de krant ben ik op de website gaan zoeken ben er bij uitgekomen , krijg bij het lezen kippevel was toendertijd een jaar of 12 , zie het weer voor mij toen ze de kaldekerkerweg in tegelen naar beneden kwamen , ze hadden haar toen uit het bos gehaald , zoiets vergeet je niet meer . heb ook een gedachtenis prentje.

    Like

  3. Deze mensen kregen levenslang ,en de dader loopt vrij rond ,ik ben nu 73 en kan niet begrijpen ,dat.de staat zo omgaat met haar onderdanen. Joke ,en echtpaar van Rijn HR wissink komen nooit meer terug ,hoe krom is dit maatschap.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.