De kluizenaar van Wellerlooi (5)

door Gerrit van der Vorst


Op zaterdag 26 maart 1938 verdwijnt de kluizenaar opeens. Vier dagen later besteedt de Limburger koerier aandacht aan zijn verdwijning. Deze blog bestaat uit bedoeld artikel (gevonden via http://www.delpher.nl).

De Noord -Limburgsche kluizenaar zoek — Sinds eenige dagen gaat het gerucht, dat de hoogbejaarde zonderling, Theophil Wagner, die de verre heide tusschen Wellerlooi en De Hamert, niet ver van den grindweg Venlo-Nijmegen, sinds eenige jaren als een soort thuis beschouwde en die daar een klein holwoninkje had betrokken, verdwenen is. Schaarsche buurtbewoners, die kilometers van hem vandaan wonen en die eenige hoogte hebben gekregen van zijn wonderlijken levensgang, zijn er ongerust op, dat Wagner, wiens schilderachtige verschijning in verren omtrek een groote bekendheid genoot, niet meer zal terugkeeren. “De man deed de laatste weken zoo raar”, zeggen ze en ze vertellen van zijn vreemde manier van doen. Het komt hierop neer, dat Wagner een beetje malende was en dat hij dan niet goed meer wist wat hij deed. 

Dagblad Het Vaderland nam het bericht van de Limburger koerier over in haar editie van 1 april 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl). 

Artikel in De Grondwet van 2 april 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl).

De vorige week Zaterdag heeft hij de eenzaamheid van de Wellerlooische heidevelden vaarwel gezegd en…. heeft men hem goed verstaan, dan verwacht men hem niet terug. Alle bekenden in de wijde buurt was hij af gegaan om afscheid te nemen. Zelfs bij menschen, waar hij nooit, kwam, klopte hij aan. “Ik ga ver weg”, zeide hij. Nu is het geen verrassing, dat de Noord-Limburgsche kluizenaar voor een paar weken de beenen neemt, doch dat geschiedde steeds onder normaler omstandigheden. Hij trok dan met zijn slaapwagentje of ook wel met een rugzak de Duitsche grens over om zijn klein pensioentje, dat hij in Hamborn (bij Duisburg) kon innen, te halen. Hier had hij ook een kamertje gehuurd.

 

Artikel in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant van 2 april 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl).

 Kortgeleden kwam bij hem het verlangen op zijn testament, te maken. Hij bepaalde daarin, dat al zijn bezittingen: een vrij groot stuk heidegrond en eikenhakhout, plus zijn huisje en zijn “ontginning”, aan een jongen, dien hij kende, omdat deze vaak langs den weg werkzaam was, zou worden toegewezen. Toen zijn “laatste wil” vast stond, toonde hij zich gerust, want, zoo liet hij zich uit, zou hij nu een groote reis gaan ondernemen Bij boerenmenschen waar hij steeds z’n buideltje geld deponeerde, wanneer hij zijn Heimat bezocht, deponeerde hij nu ook zijn huissleutel. Toen hij daar afscheid nam, wees hij met een wijdsch gebaar naar de lucht, naar de plaats, waar zijn laatst verlangen was.

 

Theophil Wagner heeft zijn bezittingen overgedaan aan de 31-jarige vrijgezel Frans Hendriks uit Wellerlooi. Als gemeentelijk kantonnier is Hendriks belast met het onderhoud van wegen in Wellerlooi. Op deze eerdere familiefoto staat hij derde van rechts. (Archief Well.)

 

Tot Zaterdagmorgen is hij nog gebleven. Bewoners zagen hem, gebukt onder een rugzak, waardig in de richting van Arcen stappen. Van daaruit nam hij den boschrijken weg naar de grens en sindsdien heeft men taal noch teeken meer van hem vernomen. lederen vraagt zich nu af wat er met hem aan de hand is. Meer intieme bekenden zijn eens een kijkje gaan nemen naar zijn zonderlinge woonplaats en toen zij zagen, dat hij deze achteloos had achtergelaten, zijn zij in het vermoeden versterkt, dat er iets met hem gaande is.

Foto in de Limburger koerier van 30 maart 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl).

EENZAME MAN EXIT?

Misschien zal het raadsel van zijn verdwijning vrij spoedig opgelost zijn, doch voorlopig verkeert men in het onzekere omtrent Wagner’s lot. We hebben ons ter plaatse op de hoogte willen stellen van den toestand doch we zijn er niet wijzer op geworden. Zijn hutje middenin het heuvelachtige terrein lig er nu nog eenzamer dan anders. De wat maar imponeerende Apostelkop met zijn hel-witte lange haren, die anders steevast uit de donkere heide opdook, was in geen velden of wegen te bekennen. Aan den ingang van zijn nederige woon staat zijn onafscheidelijk wagentje, waarin hij den nacht placht door brengen, ledig en alleen. Een stevig slot zit erop, doch door het driehoekig venstertje konden we slechts enkele boekjes en briefkaarten erbinnen zien liggen. Ook de deur van zijn woninkje is stevig gegrendeld. Het interieur, dat we bij vroegere bezoeken opgenomen hebben, is hetzelfde gebleven. Een klein venstertje geeft gelegenheid tot het aanschouwen van deze intimiteit. Wat verder de heide in, waar een soort kelder met waterpomp en eenige devote schilderijen staan, wijst ons eveneens een stevig slot een onverbiddelijk halt toe.

 

Bredasche courant van 2 april 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl).

 

Het nieuws van de verdwijning van de kluizenaar drong zelfs door tot in Nederlands Indië, via De Sumatra post van 23 april 1938 (gevonden via http://www.delpher.nl).

 

Intusschen blijkt dat de Noord-Limburgsche kluizenaar, die thans op zoon zonderlinge wijze vertrokken is, een ijverig mensch was. Rond zijn home staan tientallen jonge boompjes en struiken: appels, peren en bessen. Verder velerlei soorten bloemen en planten – en dat alles draagt de sporen van een vroege lente. Over eenige jaren zal hier een ware lusthof gegroeid zijn – helaas echter: de man die dit allemaal met zooveel geheimzinnigheid heeft gepoot en geplant, zal daarvan de vruchten niet meer mogen plukken. De wind die de prikkels van het voorjaar meevoert, zoeft thans bijna doelloos over Wagner’s schepping. Aan den ingang van het poortje, waar laag poortje aan niemand belet zijn heiligdom te betreden, ligt het plankje. Waar op staat: “Eenzaame mensch”. Het is bezweken. Zou het in dezen toestand een wat dramatisch accent geven aan het verdwijnen van hij die in zijn geslotenheid een bezienswaardigheid geworden was? 

Het bordje GEEN TOEGANG – EENZAAME MENSCH tijdens de bewoning door Theophil Wagner (Het glazen album van Limburg – foto’s uit de jaren ’30 van Sef Derkx (2011)).

 Wordt vervolgd.

Reageren? Stuur Gerrit van der Vorst een e-mail: gp.vandervorst@xs4all.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s