De kluizenaar van Wellerlooi (6)

door Gerrit van der Vorst


Half juli 1938, 3-4 maanden na zijn vertrek, is de kluizenaar er opeens weer. Op zaterdag 16 juli 1938 meldt de Limburger koerier zowel zijn terugkomst als zijn meteen daaropvolgende vertrek. Deze blog bestaat uit bedoeld artikel (gevonden via http://www.delpher.nl).

DE KLUIZENAAR KWAM-TERUG… Noord-Limburg keek verrast, doch hij gaat weer weg

ARCEN. Langs den boschweg van de Duitsche grens naar het dorp schrijdt een eenzame man. Z’n lange, witte hoofdharen en z’n witte baard wuiven in den wind, die koeltjes veegt in deze zomersche contreien. Zijn gang is traag, bewust, doch men ziet het hem aan, dat de ouderdom als een zware vracht op z’n wat ronde schouders ligt De zon giet een waar licht- en kleurenspel over den geurigen boschweg. Vlinders fladderen zorgeloos rond en in het bosch en het struweel zingen de vogels hun reeds late lentelied. Te midden van dit parelend leven schrijdt de eenzame man voort in de richting van het dorp. Op het eerste gezicht denkt men met een apostel te doen te hebben, een geloofsverkondiger, die ‘t enorme tijdvak van bijkans twintig eeuwen opzij heeft geschoven om in deze stonden zijn weg over de aarde een wijle te vervolgen Het is de man, die terug kwam. Het is Theophil Wagner. Theophil Wagner, de kluizenaar van de verre en stille heide tusschen Arcen en Wellerlooi. Hij heeft z’n schreden nog eens gericht naar de wegen, waarlangs hij jaren lang, zij het als een zonderling, gewandeld heeft. En steeds zoo eenzaam als hij nu is. 

Blijkens de kadastrale legger heeft Theophil in 1938 bij de overdracht van zijn perceel het vruchtgebruik behouden. Hij heeft dus kennelijk de mogelijkheid opengehouden dat hij terug zou keren. (Met dank aan Michel Stevens, Archief Well.)

 

– Waar ben je zoo lang geweest? Vragen we. De eenzame man. de bijna legendarische figuur, blikt z’n zachte oogen naar boven en zwijgt. In Maart, toen de eerste warme zonnestralen het wijde land verkwikten, drukte hij schaarsche vrienden en kennissen de hand tot afscheid. Hij zou weggaan, voor goed. En nu is deze apostel van de eenzaamheid vier volle maanden weg geweest en niemand in de heele buurt heeft er eenig vermoeden van gehad waar hij gemediteerd heeft. Hij is als uit de aarde, die hem wenkt, te voorschijn getreden om nog eenige dagen aan z’n indrukwekkende reeks van jaren toe te voegen.

 In het dorp, dat hem komen ziet, loopen de buren bijeen en zeggen: “De kluizenaar is weer terug” – en meteen vragen ze: “Waar zou hij zoolang geweest zijn?” Maar Theophil Wagner treedt op iedere vraag in die richting onmiddellijk weer het land van de geheimzinnigheid binnen. Hij zwijgt en in dat zwijgen ligt een bron van veel vermoedens. Simuleert hij? Wandelt hij langs twee wegen door het leven? Men weet het niet – men vermoedt slechts. Doch wat moet een oude man, die de aantrekkingskracht van de rulle aarde bijna niet meer kan weerstaan, bewegen om den geheimzinnige uit te hangen? Kan het daarom niet een figuur zijn. die in zijn lange leven zooveel teleurstellingen en bitterheden ondervonden heeft, dat hij stil eronder werd – dat hij verlangde naar een atmosfeer, waarin zijn gelouterde aard zich thuis voelde?  

De grensovergang vanaf Arcen, in de buurtschap Lingsfort, waarlangs Theophil Wagner in juli 1938 voor even terug kwam naar Wellerlooi (Stichting Heemkunde Arcen).

Dezelfde grensovergang (Stichting Heemkunde Arcen).

– Blijf je nu voor goed hier? vragen we hem. De eenzame man, aan wiens eenzaamheid we vier maanden lang getwijfeld hebben, neemt dan een kalme, waardige houding aan, waarmede hij indruk vergaart.

– Ich gehe wieder bald fort. zegt hij, terwijl z’n witgelokt hoofd, waarin een paar goede arische oogen staan, een lichte buiging maakt.

Het ‘witgelokt hoofd’ van Theophil Wagner. Uit de Panorama van 5 november 1936 (Archief De Loi).

– Wohin? Dan valt weer het zwijgen over deze toch steeds imposante figuur. Waar hij al dien tijd heeft gezeten? Met een diep menschelijken blik kijkt hij me aan en daarin ligt een bede om met vragen op te houden Dan slaat hij het kronkelende pad in naar de groene heide, waarover de warme zomer te daveren staat. De zon blinkt op het eikenblad en het vocht van den boden stijgt verkwikkend op. Wagner wuift statig zijn hand ten afscheid. Hij gaat nog eenmaal terug naar zijn nu weer vervallen woon onder den grond, waar z’n ijver onuitwischbaar geschreven staat. Dan gaat hij z’n naaste buren weer eens “g’ndag” zeggen – de buren, waar hij zijn spaarcentjes in bewaring had gegeven, om tenslotte weer langs stille heidepaden, die nu wit liggen te blinken onder de felle zomerzon, het groote land van zijn vaderen binnen te wandelen…

Vaarwel, Theophil Wagner – vaarwel!

De boerderij Rijksweg Zuid 41 van de familie Claes in Wellerlooi, waar Theophil Wagner soms zijn slaapkar en andere bezittingen in bewaring gaf, anno 2017 (privé-archief).

Wordt vervolgd.

Reageren? Stuur Gerrit van der Vorst een e-mail: gp.vandervorst@xs4all.nl

Advertenties

Een gedachte over “De kluizenaar van Wellerlooi (6)

  1. Leuk om te lezen, Gait. Ik kijk nu al uit naar het vervolg.

    Groet uit Bulgarije, Boris

    Met vriendelijke groet,

    Boris van der Vorst Directeur

    *FysioHolland* Newtonbaan 5 3439 NK Nieuwegein T 030 727 15 50 M 06 20 64 01 03 fysioholland.nl

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s